Theo Quyết định về việc kinh doanh điện năm 2009 và các năm 2010 - 2012 theo cơ chế thị trường của Thủ tướng ngày 12/2/2009, giá bán điện kể từ ngày 1/1/2010 sẽ được thực hiện trên cơ sở thị trường.

Cuối tháng 12/2009, Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam (TKV) lại gửi văn bản đề nghị tăng giá bán than phục vụ sản xuất điện kể từ 1/1/2010. EVN cho rằng nếu giá than nhiên liệu đầu vào tăng, giá điện tất nhiên sẽ phải tăng theo.

Trao đổi với VnExpress.net, ông Phạm Mạnh Thắng, Cục trưởng Cục điều tiết điện lực, Bộ Công Thương, đơn vị trực tiếp cho ý kiến về Đề án giá năm 2010 của EVN cho biết: "Giá bán điện chịu tác động lớn từ giá than. Than tăng thì điện cũng sẽ phải điều chỉnh. Đương nhiên, cả hai mặt hàng này đều ảnh hưởng lớn đến kinh tế quốc dân nên khi điều chỉnh, cần phải cân nhắc kỹ".

Cũng theo ông Phạm Mạnh Thắng, việc xây dựng đề án giá điện hàng năm sẽ do EVN đảm nhiệm, Bộ Công Thương sẽ cho ý kiến và được Bộ Tài chính thẩm định trước khi trình Thủ tướng phê duyệt.

Căn cứ vào quy trình và các phương án tăng giá do TKV đề xuất, EVN đã có văn bản gửi Bộ Công Thương ngày 15/1. Tập đoàn Điện lực nêu ra bốn phương án giá được áp dụng cho năm 2010, trong đó mức tăng thấp nhất (phương án số 4) là 6,2% (tương ứng với mức tăng giá than là 10%). Khi đó, giá bán điện bình quân đạt 1.052,44 đồng một kWh.

Tuy nhiên, EVN đề xuất thực hiện phương án tăng giá bán lẻ điện lên 11,65% so với giá bình quân được duyệt của năm 2009, đạt 1.059,75 đồng một kWh (theo mức tăng 15% của giá than). Theo EVN, nếu thực hiện phương án này, tổng chi phí sản xuất và kinh doanh điện trong năm 2010 là 84.915 tỷ đồng, giá thành bình quân là 1.029 đồng một kWh. Đây là mức giá mà EVN đạt được lợi nhuận từ 6%-12%.

Ngay sau khi EVN có văn bản nói trên, các cơ quan liên quan cũng có báo cáo gửi Bộ Công Thương. Trong đó, đa phần đồng ý với các phương án giá do EVN xây dựng. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, đối với phương án EVN kiến nghị thực hiện (than tăng 15%, điện tăng 11,65%), nên giảm mức tăng giá điện xuống còn 4,98%, tương đương 1.019 đồng một kWh.

Ngoài ra, bộ phận đánh giá cũng đề nghị loại bỏ phương án số 4 của EVN do "mức tăng giá than của phương án này là thấp (10%), không đáp ứng lộ trình đưa giá than thực hiện theo giá thị trường".

Về phía cơ quan thẩm tra đề án, Bộ Tài Chính, ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục Quản lý giá, cho biết: Quan điểm của Cục Quản lý giá - Bộ Tài chính là cần có 4 phương án, khác nhau chủ yếu là do giá than".

Theo đó, phương án 1 là đề nghị giá than cho điện bằng 90% giá than xuất khẩu. Phương án 2 tính giá điện khi than được bán bằng giá thành khai thác năm 2010. Phương án 3và 4 căn cứ theo giá than bán cho điện mà TKV đề xuất Bộ Kế hoạch Đầu tư hồi tháng 7/2009.

Căn cứ vào Quyết định về việc kinh doanh điện năm 2009 và các năm 2010 - 2012 theo cơ chế thị trường của Thủ tướng, trường hợp mức điều chỉnh với biên độ trên 5%, Bộ Công Thương sẽ xem xét và trình, Bộ Tài chính thẩm định, báo cáo Thủ tướng phê duyệt. Như vậy, giá điện chính thức áp dụng cho năm 2010 chỉ có thể được quyết định sau khi có ý kiến của Thủ tướng.

Nhật Minh - Hồng Anh